Samolot nagle podskakuje, a na panelu z komunikatami pojawia się obrazek zapiętych pasów? Bez obaw! To tylko turbulencje. Te zdarzają się znacznie częściej niż wypadki, ale czy do wypadków prowadzą? Niekoniecznie. Choć dla wielu pasażerów brzmi to groźnie, są zjawiskiem całkowicie normalnym. Występują podczas tysięcy lotów każdego dnia i w ogromnej większości przypadków nie mają żadnego wpływu na bezpieczeństwo podróży.

Turbulencje – co to znaczy?

To nieregularne, gwałtowne ruchy powietrza, które powodują drgania samolotu podczas lotu. Mogą być spowodowane przez zmiany w prędkości i kierunku wiatru na różnych wysokościach, wznoszenie się mas ciepłego powietrza (np. nad rozgrzanym asfaltem czy polami), przez burze powodujące gwałtowne zmiany ciśnienia i prędkości wiatru albo przez szybkie przepływy powietrza w górnych warstwach atmosfery.

W praktyce oznacza to, że samolot „trafia” na obszar, w którym powietrze porusza się niestabilnie, a jego ruch przypomina fale na wzburzonym morzu. Stąd uczucie lekkiego potrząsania lub kołysania podczas lotu.

Co powoduje turbulencje?

Zjawisko może mieć różne źródła. Najczęstsze przyczyny to:

• różnice temperatur i ciśnienia pomiędzy warstwami powietrza,
• góry i przeszkody terenowe, które zaburzają przepływ powietrza,
• burze i chmury cumulonimbus, w których dochodzi do silnych wznoszeń,
• jet stream, czyli szybkie prądy powietrza na dużych wysokościach,
• ciepłe powietrze unoszące się znad ziemi w upalne dni.

Każdy z tych czynników może powodować wibracje lub krótkotrwałe drgania, które są odczuwalne w kabinie. Dlatego jeśli zastanawiasz się, dlaczego samolot tak podskakuje, odpowiedź brzmi: to naturalna część ruchu atmosfery, a nie problem z samolotem.

Czy turbulencje są niebezpieczne?

Jednak obawy przed turbulencjami są bezpodstawne. Samoloty są projektowane i testowane tak, aby wytrzymać ekstremalne warunki, w tym silne turbulencje. Ich struktura jest bardzo wytrzymała, a skrzydła elastyczne – mogą się lekko uginać, co działa jak amortyzator.

Systemy kontroli lotu zapewniają stabilność nawet w trudnych warunkach, a piloci są tak szkoleni, aby radzić sobie z nimi i wiedzą, jakie stosować procedury minimalizujące ich wpływ na komfort pasażerów.

Co więcej, nowoczesne systemy radarowe wykrywają obszary o zwiększonej niestabilności powietrza, dzięki czemu piloci mogą je ominąć lub odpowiednio wcześniej poinformować załogę i pasażerów. Dodatkowo kontrola ruchu lotniczego przekazuje bieżące informacje o strefach turbulencji innym samolotom w regionie.

Eksperci od turbulencji przeanalizowali w 2023 roku informacje na temat powtarzalności wstrząsów i drgań na różnych trasach i określili, na których najczęściej się one pojawiają. Okazuje się, że w przypadku Europy są to trasy Mediolan–Zurych i Mediolan–Genewa. Poza Europą to między innymi Xianyang–Chongqing, Chengdu, Ałmaty–Biszkek czy Santiago–Santa Cruz. Tutaj możesz sprawdzić raport na temat turbulencji.

Takie dane pokazują, że występują wszędzie, ale nie mają nic wspólnego z zagrożeniem. To po prostu specyfika warunków pogodowych na danej trasie.

Turbulencje a bezpieczeństwo pasażerów

Trzeba też pamiętać, że turbulencje rzadko powodują obrażenia. Większość urazów, które się zdarzają, wynika z tego, że pasażerowie niepotrzebnie odpinają pasy bezpieczeństwa. Nawet jeśli sygnał ich zapięcia jest wyłączony, warto pozostawać zapiętym przez cały lot – to najprostszy sposób na uniknięcie kontuzji.

Jeśli się boisz, zastosuj kilka praktycznych zasad:

• wybieraj miejsca nad skrzydłami, gdzie wstrząsy są mniej odczuwalne,
• pozostawiaj zapięte pasy nawet przy spokojnym locie,
• podczas turbulencji unikaj jedzenia i picia,
• jeśli masz skłonność do choroby lokomocyjnej, miej pod ręką torebkę na wymioty,
• zaufaj załodze, bo wiedzą, co robią.

Te proste nawyki sprawią, że nawet dłuższy lot z lekkimi turbulencjami przebiegnie bez stresu.

Turbulencje – normalna część lotu

Takie wstrząsy samolotu mogą być nieprzyjemne, ale są normalną częścią lotu. Rzadko stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa, dlatego obawa przed nimi nie powinna prowadzić do rezygnacji z podróży samolotem. Jeśli więc zapyta Cię ktoś, czy turbulencje są niebezpieczne, możesz śmiało odpowiedzieć: nie – to po prostu powietrze. A jeśli szukasz więcej informacji na temat latania, oszczędzania i podróżowania na własną rękę, zaglądaj do mojego Poradnika Mikropodróży.

FAQ: Turbulencje – czym są i czy są niebezpieczne?